Онигоо
    2050 он Улс төр судлалын ангийн оюутны билетэн дэх асуулт: Улс төрийн түүхэнд "баривчилгаа нь салаавчаар эхлээд суллагдалт нь салаавчаар дууссан" үйл явдалын тухай бичнүү?"          Баяр сайд шөнө нилээд шоудаад өглөө нь сэрж байна гэнэ. Дотор нь тун муу, хаана
"Онигоо" цааш унших »
"Эгч нарын яруу алдар бадраг"
    Америк айлд өнгөрүүлэх анхны ” Зулсарын баяр” , бидэнд бол “Шинэ оны баяр” тохиолоо. Аль ч газар ялгаагүй олон жил суурин суусан айл новшиндоо дарагддаг нь жам юмдаа гэсэн шиг  бодол төрөн хэрэндээ л төвөгшөөн, асардаг өвгөнийхөө зоорийн давхар дахь эд агуурсыг ийш тийш нь зөөн зул сарын гацуур модыг нь хайлаа. Гэтэл эмх замбараагүй хураасан тэр олны дундаас  яг л миний багадаа усанд ордог байсантай адилхан, нимгэн төмрөөр хийсэн, эгдүүтэй хөөрхөн тэвш(банн) гараад ирэх нь тэр. Ирмэгийн дагуулан гараараа илэн зогсох тэрхэн зуурт нүдэнд минь, түнжин толгойтой, цодгор гэдэстэй,  жижигхэн  бор банди тэвштэй усанд  суугаа нь харагдах шиг болж аль хорин хэдэн жилийн өмнөх “ бөөдий” бага насны  дурсамж сэтгэл нялхаруулан орж ирлээ.
""Эгч нарын яруу алдар бадраг"" цааш унших »
"Гэгээн хайрын өдөрт"
(хоёр жилйин өмнөх бичлэг)     Хожимдсон ч гэсэн “гэгээн хайрын өдрийн”  бичлэгээ оруулнаа хө. Анх охинд дөрөвдүгээр ангидаа байхдаа захиа өгөвөө  бурхан минь. Намайг “Найрамдал” лагерьт  өвлийн ээлжээр амарч ахуйд тохиосон явдал  гэж байгаа. Найрамдалын өвлийн байрны дөрвөн давхар тэр үед болзооны газар гэдэг нэртэй байсан юм. Наяад оны сүүлч ерээд оны эхэн үеийн “найрамдалд” амар явсан хүүхдүүд бараг л мэдэх байхдаа. Их жаахнаасаа охин харж явсан гэж бүү бодоорой.
""Гэгээн хайрын өдөрт"" цааш унших »
"Фермер"
Нар хур тэгширч навч цэцэг жигдэрсэн найман сарын дундуур юмдаа миний амьдарлыхаа гурав дахь зуныг үдэж буй энэ жижигхэн хотод фармеруудын үзэсгэлэн, дуудлага худалдаа жил бүр л болж өнгөрдөгөөрөө боллоо. Эхний хоёр жил богино долгионы радиогоор сонсоод өнгөрснөөс очоогүй ч энэ жил бүүр хэрэг болгон очиж үзэхээр шийдэн ганц нэг зураг дарж юуны магад гээд жижигхээн фото зургийн аппарадаа аваад гарсан юм. Хаалгаар ормогцоол юу алдаж өнгөрүүлчихснээ мэдэж билээ. Бидний цөөхөн Монголчууд малчин удмаараа бахархаж дэхийд өөр хаан ч байхгүй малчин заяа гэж ирээд дуулж хуурддаг. Харин энд ирээд үзэж харсан зүйл маань үнэхээр малчин, мал, маллах гэдэг гурван үгийг жинхэнэ утгаар нь харах шигл болсондоо.              Монгол улс дөчин сая малтай. Хоёр сая таван зуун мянган хүн амтай. ОХУ  хорин сая хүн малтай. Зуун тавин сая хүн амтай. Бид хойд хөршөөсөө сүү импортлдог.
""Фермер"" цааш унших »
Наргиа
Хэдэн жилийн өмнө юмсан намайг БИС-д оюутан байхад манай ангийн нэг бацаан (бид оройн анги байсан болохоор бацаантай бас ахтай эгчтэй, өвөө эмээгтэй байлаа) дөнгөж жолооны курс төгсөөд бөгсний хорхой нь арилаагүй дээрээ хүний машин унаж яваад шар улаан хоёр гэрлийн завсраар давхиж ороод ямби мөргөлдөж нэг том асуудалд унаж билээ. Тэгээд яахав “би буруугуй” гээд буруутай байсан ч гүрийдэг жамаар гүрийж шүүх хурал энэ тэр болж болж “анги ханагар” долоон сая төгрөгний өрөнд эцэг эхээ унагааж хэрэг нэг юм шувтарсандаа. Хамгийн инээдтэй нь сүүлд  ангиараа нийлээд уугаад сууж байхдаа мань хүн ихэд гэмшсэн өнгөөр:
"Наргиа" цааш унших »
"Хань"
                                             Алгуур алгуураар үүрийн гэгээ манхайж, гүн харанхуй шөнө өглөөний цагаан гэгээнд уусан одлоо. Цонхны цаадах өвлийн өглөө. Зөөлөн цагаан цасан ширхэгүүд алгуурхан доош унаж, анир чимээгүй орчлонгийн өнгийг цагаанаар будна. Хар зам, ногоон гацуур, тэр ч байтугай харах тоолон хүйтэн царайтай хөршийг санагдуулдаг  байшингийнх нь  нэлэмгэр саарал дээвэр хүртэл цагаан. Саявтархан нүүж орсон байрны шалан дээрх шинээрээ агаад өтгөн сахлаг хивсэнцэр хөлийн уланд таатай хэдий ч саарал өнгө нь цаанаа л нэг хүйтэн. Өргөн хүрэн модон орон дээр хүүхэд мэт амаглан нойрсох Жавхаа ид шүлэг нойрондоо буй бололтой. Хамаг хөнжлөө биедээ ороож унтдаг түүнээс илүү гарсан жаахан хэсгийг нь л  Бурмаа нөмөрч унтжээ. Том модон хайрцаг бүхий босоо  цаг өглөөний таван цаг болсныг зааж, эхлээд шуугиж байснаа “дүн, дүн” гэж нэгэн хэмээр хонходлоо.
""Хань"" цааш унших »
“Өнгөрсөн дөрвөн сарын нэгний бичлэг”-2
Барилгачин агаа нар Манай яруу алдарт ажилчин анги ажил нэг хийхээрээ яаруухан, нэг алга болохоороо тааруухан ийм л хүмүүс. Цалинг нь их өгөхөөр алга болдог,  багадуулхаар хэл ам хийгээд салдаггүй. Гэр орноос нь заавал нэг хүн, адаглаад хүүхэд нь, цалин буусан өдөр дагаж ирдэг иймэрхүү л хүмүүс байлаа шүүдээ. Одоо ч гайгүй болоо биз. Миний ажиллаж асан тэр цагаас хойш арваад жил болж. Манай бригадад өрж барихдаа их тааруухан ч нураах салгах юманд арван хүний ажил ганцаараа хийх шахдаг нэгэн булиа залуу байлаа. Нэрийг нь Боогий (өөрчилөв) гэнэ. Нүсэр том биендээ баймгүй хүүхэд шигээ ааштай, нэг доор хоёр литр шөлтэй хоол өлхөн идчээд хоёр метр нүхэнд хоёр атга шороо хийсэн шиг л боллоо инжэнаараа гээд инээж байдаг тийм л залуу байлаа.
"“Өнгөрсөн дөрвөн сарын нэгний бичлэг”-2" цааш унших »
“Өнгөрсөн дөрвөн сарын нэгний бичлэг”-1
“Өнгөрсөн дөрвөн сарын нэгний бичлэг” Америкт Гэмгүй танил нэгэн залуу маань америкт  ирээд удаагүй надад  хөтөч болж явах зуураа өөрийнхөө зарим нэгэн хөгтэй явдлуудыг яриж сонирхуулсныг сийрүүлэн бичихээр шийдлээ Попкорн идсэн нь Мань хүн ирээд удаагүй байхдаа айл нүүлгэдэг ажилд орж. Америкийн нэг хотоос айл ачиж аваад нөгөө газар аваачиж буулгадаг гэхүүдээ. Эхний өдрөө  өглөөжингөө ажиллаж аваад үдийн хоолондоо хамт ажилласан япон босстойгоо бас нэг монгол злауутай хамт хоолонд орсон юм байх. Хоолонд орсон газар нь арван доллар төлөөд өөрийхөө хүссэн хэмжээгээрээ дуртай хоолоо иддэг  газар байж. Мань хүн ширээ тойрон хоол цуглуулж явахдаа Америкчуудын ихэд дурлан иддэг попкорн байхаар нь хоёрыг аваад ширээн дээрээ буцаж ирээд идэж гарч.
"“Өнгөрсөн дөрвөн сарын нэгний бичлэг”-1" цааш унших »
"Анхны хайр-1"
                     Цонхны хөшиг нээлттэй гэгээвчээр орж ирсэн салхины аясаар, нэг бөмбийж, нэг сорогдон үрчийж, гадаах цэнгэг агаарыг  өрөөнд оруулахгүй байгаа мэт санагдана. Өдрийн ажилдаа  алжаасан би агаар амсгалахаар тагтан дээр гарлаа. Орцны үүдээр ганц нэг хүмүүс сууцгааж, холгүйхэн  сагсны талбай  дээрээс чанга чанга хашиграх хүүхдүүдийн дуу сонсогдоно. Тэртээ  гал тэрэгний буудлаас зүтгүүрийн дохион дуу уртаар уянгалана.  Үл ялиг сэвшээ салхи үе үехэн сэрчигнэж, чийгний  амьсгал мэдрэгдэх  нь энэ шөнө бороо ч орж магадгүй шинжтэй. Тагтан дээрээс харахад урд уулын ар судгаар  үл мэдэг ногоон туяа суусан нь ирж яваа цагийн өнгө. Зунд хөгшчүүд жаран хар, даам, шатраар давцанг нь элээдэг урт модон вандан хараахан эзэнтэй болоогүй харагдана. Хөлбөмбөгийн жижиг талбайн наахан, эгнүүлэн зоосон хэдэн сандлын захынх  дээр нэгэн банди сууж, найз нь бололтой охины гараас тавихгүй хоргоож, цаадах нь явах гэж оролдон ямар нэгэн зүйлийг хэлж мэтгэлцэх  нь чихний үзүүрт сонсогдох төдий.  Охин нилээд  ааштай хайрхан байж магадгүй шинжтэй хэсэг цаараглаж байснаа  сууж банди ч аргыг нь олсон шинжтэй тэврээд авч байна . 
""Анхны хайр-1"" цааш унших »
(Нийт: 9)